Таагүй зүйлс биднээс нэгэнт холдчихсон хойно, таагүй явдлыг бид хэзээд тайвнаар эргэн дурсдаг. Бүр өөрт огт тохиолдоогүй мэт тийм тайвнаар дурсана гээч!
Галсан өнөөдөр эрүүл саруул; машинд мөргүүлж унаснаас хойш арван таван жил өнгөрчээ. Тэнэг зүйлээр ухаан санаагаа самууруулах гэлээ гэж Бурхан түүнд сануулга дохио өгсөн хэрэг. Одоо тэр дутах гуцах юмгүй, чинээлэг амьдралтай, хүүхдүүд нь тус тусдаа өөдрөг ажил хэрэг эрхэлдэг. Эхнэр нь хэдэн жилийн өмнө нэлээд хүнд өвдсөн ч, Галсан бүхнийг үнэтэй, чадалтай эмч нарт даатгаад үр дүнг нь ч үзжээ. Өнөөдөр тэд хорин таван жил ханилан суусныхаа баярыг тэмдэглэж байна. Тэдний мөнгөн хурим.
-Хорин таван жил! Ай, тэд ямар жаргалтай хос вэ!
Эхнэр нь том хүүгийнхээ гярхай харцыг хариулан үүд рүү ууртай ширвээд, дараа нь зочдын нэгэнтэй харц тулгаруут инээмсэглэв. Дөнгөж сая энэ үүдээр арваад сантийн өндөр өсгийн дээрээ донжтой чүүчигнэн алхаж гарсан, залуухан бүсгүйн араас ширтэж байгаад нөхөр нь эхнэрийнхээ хараанд өртчихөж. Галсан эхнэрээ аргадах санаатай:
-Хөөе хө, цаг хугацаа гэж мөн хурдан аа! Батхүүгийн энэ охин чинь манай Баяраагаас ч дүү биз дээ? Гэтэл ийм том болчихсон байдаг. Бид ч тэгэхээр...
Эхнэр нь ахин нэг зэрвэс хяламхийгээд нөхрийнхөө үгийг бүрмөсөн тас цохив. Залуудаа багтаж ядсан задгай сайхан инээд хамаг нүүрээр нь нэвт гэрэлтдэг бүсгүй байж билээ. Бүхий л царай төрхөө нэвт гэрэлтсэн тэр инээмсэглэл нь хэзээ ингэж оргүй алга болчихов доо? Эхнэр нь цааш эргэж,
-Хүүе! Сайн уу? гэж дуу алдав. Одоо, хэн нэгэн рүү хараад инээмсэглэж байгаа. Гэхдээ анх танилцах үеийнх шиг нь тийм сайхан, багтаж ядсан инээд хаа ч үлдээгүй. Тэр цайлган инээмсэглэл үгүй болсонд Галсан өөрөө буруутай ч байж мэднэ. Мөнгөн хуримын эзэн сэмээрхэн шүүрс алдав.
Залуу ч байж, хэдэн жилийн өмнө эхнэр нь бээлийгээ гээжээ.
-Үрэлгэн гэдэг нь!
Тэгэхэд эхнэр нь гэртээ суудаг тул нөхрөөсөө бүрэн хараат байв. "Хаях ёсгүй дээ. Гэрт л байх ёстой". Эхнэр нь хэд хоног эрсэн ч бээлий олдсонгүй.
-Би хаяагүй ээ, гэрт л байх ёстой гэж хэлэхдээ Саран гэмшиж, буруугаа хүлээж байлаа.
-Салан гэдэг нь!
Дараа нь нөхөр санамсаргүй мөнөөх бээлийг олжээ. Үнэхээр, хаяагүй нь үнэн байж. Гэвч нөхрийнхөө бэлэг­лэсэн ганган бээлийг хаясандаа гэмшиж буй эхнэрийнхээ энэ байдлыг дуусгахгүйн тулд бээлийг цонхоор гаргаад шидчихэж билээ.
Магадгүй, тэр гайтай бээлийнээс болоод л эхнэр нь өөртэй нь өрсөлдөх гэсэн юм шиг, бизнест хөл тавьсан ч юм бил үү. Гэнэт л тэд уулзалдах ч завгүй, шөнө орондоо ороод ч үнсэлдэх цаггүй болцгоочихож. Тийм өдрүүд, тийм сар жилүүд тэднийг дүүгүүрийн үзүүрт уясан мэт нүд эрээлжилтэл эргүүлсээр энэ өдрийг хүрэв. Энэ мөнгөн хурим тэр бүхний төгсгөл болдог сон бол мөн сайхан аа! Даанч тийм бишийг, нөгөөдөр ахиад л мөнөөх эргүүлгэндээ буцан татагдаад, албан өрөөний нь хуанлид тэмдэглээстэй, эх адаггүй хуйларсан үер шиг нөгөө л өдрүүдийнхээ аймшигт урсгалд живнэ гэдгээ санахаас Галсанд яг одоо, энэ баярын ширээний ард үхчихмээр болов.
Эхнэр нь тэнд зүс үзээгүй нэгэн хархүүгийн хацарт хацраа наахдаа л үнэн голоосоо инээчих шиг харагджээ. Зочдоо угтах, инээмсэглэх бол эхнэрийн хэрэг. Галсан бол нөхөр нь. Тэгээд л гүйцээ. Айхтар хүнд өвдсөнийхөө дараа эхнэр нь нэгэн хосгүй эмчийн зөвлөсний дагуу эрүүл саруул, залуу хархүү хайж билээ. Нээрэн ч эхнэр нь амархан илааршсан сан. Үүнд нь үнэхээр л эрч хүчтэй залуухан эрэгчин амьтан тус болсон эсэхийг Галсан мэдэхгүй.
Нөхөр нь одоо хатуухан юм уухаар шийдэж, өмнөх жүнзнийхээ шилбийг ажиглан түр сатаарав. Сонин юм хийцгээх юм даа, яг л хүүхний шилбэрхүү хэлбэртэй юм гээч. Эхнэр нь хэрэв үүнийг анзаарсан бол, яавч энэ хундагыг худалдаж авахгүй байсан даг аа. Чинээлэг эмэгтэйчүүд залуухан эрэгчин хайх тухай боддог насанд очихоороо залуухан бүсгүйчүүлийг санагдуулах юуханд ч бай дургүй болдог. Эхнэр нь тэнд зочидтой мэндлэнгээ, инээмсэглэнгээ, найрын ширээ, горим журмыг сэм мөрдөнгөө, баян өргөөний нь үүдний задгай цэцэрлэгт чанга чанга инээд алдацгаах охиныхоо чацуутнууд тийш дорд үзсэн харц чулуудаж яваа. Тэдний нэг нь:
-Саран эгч ээ, та яаж ингэж залуу сайхнаараа явж чаддаг юм бэ? гэж хэлж, тэр үгийг залуухан толигор арьс­тай бүсгүй хэлсэн болохоор эхнэр нь дотроо таагүй л байгаа. Хүн бүхэн л эхнэрт нь:
-Та ямар сайхан залуугаараа явна аа? Яаж ингэж залуу сайхан явж чадаж байна аа? гэдэг, эхнэр нь ч хариуд нь нүүрээ үрчийлгэхгүйгээр хичээнгүйлэн инээмсэглэдэг. Тавь гарчихсан хүний арьс үрчийхгүй байна гэж үгүй. Тэр нүүр болон хүзүүнийхээ арьсыг толигороор солиулжээ. Хаа нэгтээгээсээ алга дарам арьс өвчүүлээд л нүүрэндээ наалгачихаж. Хүний нүдэнд ил явдаггүй зарим хэсгийн маань арьс царайгаа бодвол үрчийж атирдаггүй юм байна л даа. Гэхдээ тийм арьс гэдэг нь юугаараа ч юм мэдэгдээд байх тул үнэтэй энгэсгээр давхар далдлах хэрэг гардаг. Christian Dior. Тэр нимгэхээн энгэсэгний цаана л эхнэр нь бий.
Хээнцэр голдуу гийчид цугласан найр. Дарс... Хөхрөлдөөн... Тамхины утаа... Дарс... Хөхрөлдөөн... Тамхины утаа... Гийчид бие биеэ танимхайрах, гийчид өөр хоорондоо танилцах, хүүхнүүд хөхрөлдөх...
Хундаганы үг хэлэх болоход Галсан:
-Эхнэр бид хоёр аз жаргалтай хорин таван жилийг үджээ. Гэр бүл байна гэдэг бол урлаг гэж миний нэг зохиолч найз хэлж билээ. Хоёр өөр айлд төрж өссөн, хоёр ондоон хувь хүн нэгэн ертөнцийг бүтээх гэж хамтдаа зүтгэнэ ээ гэдэг нээрэн ч хүнээс их хариуцлага шаарддаг, бараг л урлагийн бүтээл болсон том цамхаг сүндэрлүүлэхтэй адил онцгой хэрэг юм даа... гэж хэлээд тэр эхнэр рүүгээ харав. Эхнэрт нь түүний үг таалагдаж байна уу, үгүй юу, мэдэж чадсангүй.
-Хорин таван жилийн онцгой хөдөлмөрийн эцэст бид Гэр бүл хэмээх энэ цамхгаа харахад сайхан байна аа. Бидний цамхагт зочилж, бидний баяраас хуваалцаж байгаа та бүхэндээ маш их баярлалаа. Та бүхнийхээ эрүүл энх, сайн сайхны төлөө энэ хундагыг талархан тогтоомоор байна.
Зочид уухайлан алга ташицгаав. Халамцуу, эелдэг, найзархуу гийчид. Ер нь сүүлийн арван хэдэн жилийн туршид тэднийд зочилсон бүхэн эелдэг, найрсаг байгаа. Хэтэрхий эелдэг, залхмаар найрсаг ч байсан байж магадгүй. Тийм найрсаг гийчдийн халамцуу мөртлөө цэмцгэнүүр арми. Гэрийн эздэд баяр хүргэж, янз бүрийн бэлэг гардуулаад л, залхаачих вий гэж болгоомжилсон мэт бушуухан холдоцгооно. Галсан ч үүнд дасал болжээ.
Гийчид бие биеэ танимхайрах, гийчид өөр хоорондоо танилцах, хүүхнүүд хөхрөлдөх... Дарс... Хөхрөлдөөн... Тамхины утаа... Дарс... Хөхрөлдөөн... Тамхины утаа... Цамхаг мэт олон давхар өндөр бялуу...
- Ай, тэд ямар жаргалтай хос вэ!
Энэ оройн хувьд ганц л ядаргаатай зочин найрын сүүлхнээр гэнэт гараад ирсэн нь Галсангийн компанид ши­нээр орсон хуулийн зөвлөх хархүү байлаа. Ийм баярт уригдсандаа баярлаж хөөрсөн хөөрхий амьтан хамгийн түрүүнд ганцаараа согтчихоод, хачин залхуутай үгсээр эрхэм захирлаа бүр ядрааж орхисноос, гэрийн эзэн зочдоо орхиод унтлагынхаа өрөө тийш зүглэдэг шатаар сэм өгсөхөд хүрчээ. Хамгийн сүүлд таван жилийн өмнө тэднийд оюутан цагийн анд нь зочилж, гэр бүл байх урлагийн тухай овоо сүрхий юм ярьж эхэлснээ сүүлдээ (хэний хэний ч гэлээ) баахан ном зохиол оройжин шүүмжилж залхаагаад, эхнэрийнх нь хамгийн үнэтэй хундагануудын нэгийг нядааж орхиод явснаас хойш, согтуу хүн дэргэд нь шал шал хийж суусан нь үгүй.
-Өдөр бүр өөрийн дуутай байдаг. Тухайн өдрийн дуу өглөө сэрэхэд л аманд орж ирээд, өдөржингөө сэтгэлд аялагдаж явдаг. Танд тийм зүйл тохиолдож байсан уу? гэж мөнөөх хархүүг асуухад Галсанд нэг л хачин, бүдэгхэн хэрнээ жигтэйхэн танил мэдрэмж төрөх шиг болж, "Юу билээ? Нээрэн тэгдэг ч бил үү?" хэмээн түр зуур бодолхийлэв. Гэвч ойрын жилүүдэд л лав түүнийг өглөө сэрэхэд ямар нэгэн дуу аманд нь орж аялагдсан нь санагдаагүй тул, энэ бодлоо үргэлжлүүлэхээс төвөгшөөгөөд орхичихжээ.
Унтлагын өрөөний том толинд тулж очоод сэлхэрсэн зовхио нэг нэгээр нь татаж үзлээ. Уг нь Галсан толинд бол гайгүй л харагддаг байсан шиг билээ. Эсвэл энэ үнэтэй, сайн чанарын тунгалаг толь хэтэрхий их өө сэв тодруулаад байна уу? Яг зовхин дээр нь ямар нэгэн үл үзэгдэх амьтан часхийтэл хазчих шиг болоход тэр цочсондоо нүдээ анив. Тэгээд ороо зүглэжээ.
-Ёх...
Галсан ийн залхуутайяа дуу алдаад, дэрэн дээр толгой тавимагцаа нам унтлаа. Зүүдэнд нь зүс танихгүй залуухан бүсгүй тэвэрч яваа хүүхдээ газарт буулгаад, юу ч юм бэ хэлээд инээмсэглэх аж. Юу хэлээд байна аа? Яг өөдөөс нь мөлхөх нөгөө бяцхан жаалын өхөөрдөм булбарай царайнаас хүүхдүүдийнхээ хорь гаруй жилийн өмнөх, нялхын төрхийг нь олж хараад "Энэ чинь одоо хэн нь вэ дээ?" гэж өөрөөсөө асуув. Одоо зан аашаараа ч, нүүр царайгаараа ч тэс өөр тэд нялхдаа эр эмгүй яг ижилхэн төрхтэй байсан сан.

Цас манаран, оройн харуй бүрий улам харанхуйлан байсан тэр үдшийн хүйтнийг ямар байсан гэж санана. Энэ бол шинэ жилийн босгон дээр ганцхан удаа болдог битүүний үдэш байсан хэрэг шүү дээ. Ийм хүйтэн харанхуй цагаар хөл, толгой нүцгэн гуйранч, бяцхан охин гудамжаар гэлдрэн явав.
Үнэндээ гэрээс гуталтай гарсан боловч хэтэрхий томдсон хуучин шаахай нь хөөрхий охинд тийм их тус болох байсан гэж үү. Энэ шаахайг урьд нь охины ээж өмсч байсан гэж бодвол хэр зэрэг том байсан нь аяндаа тодорхой болно биз дээ.Хар хурдаараа давхин явсан хоёр сүйх тэрэгнээс айж, зам хөндлөн гүйж гарахдаа өнөө муу шаахайгаа унагачихжээ.
Шаахайныхаа өрөөсөнг эрээд цөхөөд олсонгүй. Нөгөөхийг нь танихгүй хүүхэд булааж аваад алга болов. Хоёр хөл нь даарсандаа хөхийж мэнчийгээд, улаан юм болжээ. Хуучин хормогчны халаасанд хэдэн хайрцаг чүдэнз хийсэн байх бөгөөд нэгийг гартаа барьж, бүх л өдөржин яваад ганц ч хайрцаг чүдэнз зарсангүй, даан ч гаслантай ажээ.Мөрөө бүрхэн намирсан сайхан мушгаа шаргал үсийг нь цасан ширхэг дарах нь үзэмжтэй боловч одоо түүнийгээ сайхан гэж яахин мэдэх билээ.
Гэгээвч бүхнээс гэрэл цацран гудамжинд явахад шарсан галууны сайхан үнэр ханхална. Шинэ он болж байгаа учир аргагүй шүү дээ. Хөөрхий охинд юу эс бодогдох вэ дээ. Тэр гэртээ харих замд нь байдаг мөргөцгийг арай гэж олжээ. Тэнд хөлөө атиран суулаа. Хүйтэн ч улам чангаран, гэртээ харих тун хэцүү байлаа. Ганц ч чүдэнз зараагүй, ганц ч зоос олоогүй болохоор ингээд харивал эцэг маань зодно гэж мэдэж байлаа. Тэднийхэн хагархай хананыхаа зай завсрыг бүс даавууныхаа тасархай, сүрэл өвсөөр чигжин, хаанаасаа бол хаанаасаа салхи сийгсэн хонгилд аж төрдөг тул гэртээ харилаа ч гэсэн адилхан даарна гэж бодож байв.
Гар нь бүр бээрч орхижээ. Өчүүхэн чүдэнзний цог гарыг нь бүлээцүүлж яаж чадах вэ. Юу ч гэсэн чүдэнз зурж, гараа бүлээцүүлье гэж зоригложээ. Нэг ширхэг чүдэнз зүрх гарган аваад зурвал дүрсхийн асаад тун ч таатай байв. Чүдэнз жижигхэн лаа мэт гэрэл гарган асч, охин гараа ээн байлаа. Охины нүдэнд цагаан бүтээлгээр бүтээгээд үнэт шаазан эдлэл өрсөн ширээ бүхий тасалгаа үзэгдэн ширээн дээр нь сайхан үнэр ханхлуулсан шарсан галуу, алим чавгаар алаглуулан дүүргэсэн таваг харагдав. Гэнэт бүр ч гайхалтай юм боллоо. Өнөөх галуу нуруу руугаа шаасан хутга сэрээтэйгээ босч, ухасхийн шалан дээгүүр гуйван дайван гүйв. Галууг ядуу охин руу ирж явтал гай болж чүдэнз унтраад охины өмнө нэвтрэн гарах аргагүй хүйтэн зэгэл хана бахь байдгаараа байж байлаа.
Охин дахин нэг чүдэнз зурав. Тэгтэл Христосын мэндэлсний өдрөөр засдаг үзэсгэлэнт сайхан чимэг гялалзуулсан сүлд модны өмнө сууж байлаа. Түүний чимэг нь тэр нэгэн баян худалдаачны байшингийн цонхоор харсан сүлд модны чимэг чимэглэлээс илүү сүртэй, сайхан, үзэмжтэй байлаа. Гацуурын ногоон мөчир дээр мянга мянган гэрэл ярайн, дэлгүүрийн үзмэрийг чимэн байдаг өнгө өнгийн зураг, чимэглэл охины өөдөөс ширтэв. Нэг бяцхан жаал хүрч ирээд гараас нь барьж автал чүдэнз унтрах нь тэр. Гэрэл нь улам улам дээшээ болсоор гэнэт тодхон галалзах од болон хувираад одны нэг гэрэлт мөр үлдээн, тэнгэрт харвав. Нас бараад тийм их удаагүй энэ орчлон дээр охиныг бусдаас хайрлаж байсан эмэг эх нь од , харвахад "Од харвахад нэг хүн бурхан болдог" гэж хэлсэн болохоор "Хэн нэгэн үхлээ дээ" гэж бодов. Охин дахин нэг чүдэнз хананд зуртал эргэн тойрныг нь мэлсхийтэл гийгүүлэх гэрэл гэгээний дундаас дөлгөөн болоод хар нүдтэй, энэрэнгүй бөгөөд энхрий хайртай эмэг эх нь гарч ирэв. Охин тэр даруй, "Эмэг эх минь намайгаа аваач дээ. Намайгаа аваач. Чүдэнз унтрах л юм бол түрүүний халуун пийшин шиг, түрүүний амттай сайхан шарсан галуу шиг, түрүүний гайхамшигтай гоё сүлд мод шиг замхарна шүү дээ. Намайгаа бушуухан аваач" гэж хашгирав.
Эмэг эхийгээ байлгаж байхын тулд охин хайрцагт үлдсэн чүдэнзээ хурдан хурдан зурсаар байлаа. Чүдэнз дүрсхийн асаад өдрөөс ч илүү гэрэлтэй болж байв. Эмэг эх нь хэзээ ч ийм сүртэй сайхан байгаагүй байжээ. Охиныг гэрэл гэгээ, баяр баясгалангаар гийгүүлэн, гар дээрээ өргөхөд хоёул өндрөөс өндөрт хөөрөн хөөрсөөр өлсч цангадаггүй, хүйтэн болдоггүй, айх аюулгүй оронд хүрэх нь тэр...
Жавартай тэр өглөө гэртээ харих замд нь байдаг өнөөх мөргөцгөөс охиныг олов. Хацарт нь улаан туяа татан, уруулд нь инээмсэглэл тодорсон байх боловч нэгэнт амьсгалаа хураасан байлаа. Хуучин жилийн сүүлчийн өдөр хөөрхий охин ийнхүү өөд болжээ.
Шинэ оны наран чүдэнз худалдагч охины амгалан цогцсыг гийгүүлнэ. Тэрбээр бараг бүтэн хайрцаг чүдэнз зурсан байв.
-Охин дулаацах л гэж дээ гэлцэнэ. Гэвч ямар гайхамшигтай юм үзсэнийг, ямар сайхан ертөнцийн дотор эмэг эхтэйгээ хамт шинэ оныг угтсаныг нь хэн ч мэдсэнгүй.
nami